De Amerikaanse president Donald Trump heeft een importheffing van 20 procent op producten uit de Europese Unie aangekondigd. Volgens hem komen Europese handelsbarrières neer op een heffing van 39 procent voor goederen uit de Verenigde Staten, die de Amerikanen vergelden met een “wederkerige” heffing die de helft van dat tarief bedraagt.

Trump maakte ook bekend dat producten uit China te maken krijgen met een importheffing van 34 procent. Import uit Japan wordt aan de Amerikaanse grens met 24 procent belast.

De Amerikaanse president kondigde ook een basisheffing van 10 procent aan op producten uit landen die geen specifiek tarief opgelegd krijgen. De wederkerige heffingen gaan in op 9 april. De basisheffing op 5 april.

Trump beschuldigde andere landen ervan de VS te hebben “geplunderd”, “beroofd” en “verkracht” en zo rijk te zijn geworden ten koste van Amerikanen. Hij beloofde de Amerikaanse industrie razendsnel op te bouwen en handelsbarrières van andere landen af te breken met de nieuwe importheffingen. “Dit wordt de gouden eeuw van Amerika”, zei Trump, die zijn toehoorders biljoenen aan belastinginkomsten in het vooruitzicht stelde dankzij de heffingen.

Hij bestempelde woensdag als bevrijdingsdag, waarop hij met de invoerheffingen weer veel productie naar de VS zou halen. Amerikaanse arbeiders in bijvoorbeeld de staalindustrie moeten daarvan profiteren, zei hij.

De VS leggen het laagste tarief van 10 procent op voor goederen uit het Verenigd Koninkrijk, Brazilië, Australië, Chili en Turkije. Een aantal ontwikkelingslanden die bekendstaan als goedkope producenten van kleding voor de westerse markt krijgen juist hoge importheffingen te verwerken, zoals Cambodja (49 procent), Vietnam (46 procent) en Indonesië (32 procent).

Met een groot bord in zijn handen met alle tarieven erop kondigde Trump ook importheffingen van 25 procent aan voor handelspartner Zuid-Korea en 26 procent voor India.

De nieuwe importheffingen gaan niet gelden voor chips en farmaceutische producten. Ze staan in een opsomming van uitgezonderde productgroepen in het decreet waarmee de president de nieuwe heffingen heeft ingevoerd.

Er is ook een uitzondering voor koper, hout en bepaalde energieproducten. Eerder maakte Trump toespelingen op specifieke importheffingen die hij wil invoeren voor enkele van deze goederen, zoals farmaceutische producten of halfgeleiders.

Trump voert geen importheffingen in op olie, gas en geraffineerde producten uit het buitenland, meldde het Witte Huis.

Door de uitzondering komen er geen tarieven op ruwe olie uit Canada en Mexico die naar de VS gaat voor raffinage in het Midwesten en de Amerikaanse zuidkust. Ook benzine en diesel uit Europa vallen niet onder de heffingen. Europa is een belangrijke leverancier van brandstof voor de oostkust van de VS.

Wederkerige importheffingen: uitzonderingen voor Canada, Mexico en China

Canada en Mexico zijn uitgezonderd van de "wederkerige" importheffingen die Trump woensdag aankondigde voor tal van landen. De twee belangrijke handelspartners van de Verenigde Staten kregen eerder al te maken met importheffingen van 25 procent, volgens Trump omdat ze te weinig doen tegen illegale immigratie en fentanylsmokkel.

Die heffingen traden begin maart in werking en volgens persbureau Bloomberg houden de VS ze in stand, maar Mexicaanse en Canadese producten worden niet extra belast via het woensdag aangekondigde tarievenstelsel. Daarnaast blijven producten die vallen onder een vrijhandelsverdrag van de VS, Mexico en Canada uitgezonderd van de heffingen. De landen sloten dat verdrag in 2020, tijdens de eerste termijn van president Trump.

Trump zal landen die de door hem aangekondigde importheffingen vergelden, straffen met nog hogere heffingen, maakte het Witte Huis bekend. Trump kan de woensdag bekendgemaakte heffingen juist verlagen als hij vindt dat landen aan zijn wensen tegemoetkomen, staat in een uitlegdocument.

EU en China bereiden tegenmaatregelen voor na importheffingen Trump

De Europese Unie bereidt een pakket tegenmaatregelen voor op de nieuwe Amerikaanse importheffingen, als verdere onderhandelingen met Washington niets opleveren. Dat zei Ursula von der Leyen donderdagochtend. De woensdag aangekondigde tarieven van VS-president Donald Trump zijn volgens de voorzitter van de Europese Commissie "een grote klap voor de wereldeconomie".

"We zijn al bezig met het afronden van het eerste pakket tegenmaatregelen als reactie op de tarieven op staal", zei Von der Leyen donderdag in Samarkand, een stad in Oezbekistan, waar ze een top bijwoont. "En we bereiden ons nu voor op verdere tegenmaatregelen om onze belangen en onze bedrijven te beschermen als de onderhandelingen mislukken."

Von der Leyen gaf tegelijkertijd aan dat het mondiale handelssysteem "ernstige tekortkomingen" heeft. "Ik ben het eens met president Trump dat anderen oneerlijk profiteren van de huidige regels", zegt ze. Daarom is ze bereid om het "wereldwijde handelssysteem geschikt te maken voor de realiteit van de wereldeconomie. Maar ik wil ook duidelijk zijn: tarieven als eerste en laatste redmiddel lossen het probleem niet op."

Ook China verzet zich "sterk" tegen de nieuwe Amerikaanse importtarieven op Chinese producten. Het land belooft "tegenmaatregelen te nemen om zijn eigen rechten en belangen te beschermen", verklaart het Chinese ministerie van Handel donderdag.

De woensdag aangekondigde handelsmaatregelen van VS-president Donald Trump "zijn in strijd met internationale handelsregels en schaden ernstig de legitieme rechten en belangen van de betrokken partijen", zegt het handelsministerie. China roept zijn Amerikaanse handelspartner op de heffingen in te trekken en meningsverschillen via dialoog op te lossen, aldus Beijing.

"Veel handelspartners hebben hun grote ongenoegen en duidelijke verzet geuit", aldus het Chinese ministerie. "Een handelsoorlog kent geen winnaar, en voor protectionisme bestaat geen uitweg.

Impact van importheffingen Trump voor Nederland en Europa

De impact van de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd, lijkt te overzien "als het hierbij blijft", zei econoom Debby Lanser van het Centraal Planbureau (CPB) in een eerste reactie. Volgens haar is er wel een risico dat het vertrouwen hierdoor een knauw krijgt. Dan zou een vicieuze cirkel kunnen ontstaan, waarbij consumenten en bedrijven minder geld durven uit te geven. Dan zullen de gevolgen volgens haar groter zijn.

Het CPB deed al onderzoek naar mogelijke scenario's. Die weken wel af van de heffingen die Trump woensdag bekendmaakte, vandaar dat ze niet kan becijferen wat de exacte gevolgen voor de Nederlandse economie zijn. Ze verwacht dat sommige sectoren meer last zullen hebben dan andere. Nederlandse dienstverleners, bijvoorbeeld op het vlak van telecommunicatie, luchtvaart en verhuur en lease van machines en apparatuur, zouden juist kunnen profiteren doordat rivaliserende Amerikaanse diensten hun kosten zien stijgen.

Ze wijst erop dat sommige producten uit de VS voor ons ook duurder worden als gevolg van de Amerikaanse heffingen. Dat gaat bijvoorbeeld om machines en elektronica, waarvoor Amerikaanse bedrijven elders onderdelen inkopen. Uiteindelijk verwacht Lanser dat handelsstromen zich zullen verleggen.

Het CPB deed eind november een doorrekening waarbij werd uitgegaan van een algemeen invoertarief van 10 procent, in combinatie met een heffing van 100 procent op voertuigen en een tarief van 60 procent op alle Chinese goederen. De percentages vallen nu dus anders uit. Maar in dat scenario zouden de Nederlandse import en export ongeveer 1 procent dalen.

Volgens economen van ING is Europa's ergste economische nachtmerrie werkelijkheid geworden, zo schrijven ze in een eerste reactie op de nieuwe Amerikaanse importheffingen. Volgens de kenners van de bank laten de aankondigingen van woensdag zien dat de "trans-Atlantische relatie definitief is veranderd".

De precieze impact vinden de economen nog wel lastig te becijferen, waarbij ze erop wijzen dat Trump met al zijn heffingen in feite de tariefniveaus van de jaren dertig van de vorige eeuw weer heeft teruggebracht in de wereld. "Tarieven van 20 procent zouden de komende twee jaar 0,3 procentpunt van de economische groei in de eurozone kunnen afschaven als we ons alleen richten op de directe en indirecte handelsimpact", geven ze aan.

"Maar er is meer dan alleen de directe impact. Denk aan de secundaire effecten die deze tarieven nu al hebben op het vertrouwen van Europese consumenten en bedrijven. Het is waarschijnlijk dat consumptie en investeringen worden afgeremd."

Voorlopig verlaagt ING zijn groeiraming voor de eurozone voor dit jaar naar 0,6 procent. Dit was 0,7 procent. Voor 2026 gaat de prognose naar 1 procent, van 1,4 procent.

Het inschatten van de impact op de inflatie is volgens de economen net zo ingewikkeld, aangezien dit ook zal afhangen van de reactie van de Europese Unie. "Ervan uitgaande dat de EU enigszins vergeldt, zal de inflatie in Europa ook toenemen. Tegelijkertijd kunnen de Amerikaanse tarieven echter bijdragen aan de reeds hoge voorraadniveaus en lage capaciteitsbenutting." Dat laatste kan volgens de economen juist voor een afname van de prijsstijgingen zorgen.

Amerikanen duurder uit door importheffingen Trump

 De gewone Amerikaan wordt waarschijnlijk flink op kosten gejaagd door de importheffingen die president Donald Trump heeft aangekondigd. ING-econoom James Knightley, die zich richt op de Verenigde Staten, denkt dat Amerikanen te maken krijgen met honderden dollars aan prijsstijgingen.

"We weten dat toen wasmachines in 2018 werden onderworpen aan een Amerikaans tarief van 20 procent, ongeveer 60 procent van het tarief aanvankelijk werd doorberekend aan de consument", legt hij uit. "In 2018 ging het echter om één specifiek product, en importeurs en retailers kunnen hebben gedacht dat ze een deel van de kosten konden absorberen omdat ze nog steeds ruime winsten maakten op andere producten."

Nu zijn de heffingen veel breder. "Daarom vermoeden we dat het deze keer waarschijnlijker is dat 75 procent wordt doorberekend aan de consument. Dat zou betekenen dat de prijsniveaus waarschijnlijker met ongeveer 2,5 procent stijgen, ofwel 1.350 dollar aan extra kosten voor elke Amerikaan."

De econoom erkent wel dat er op de langere termijn voordelen in kunnen zitten voor Amerikanen. De heffingen zullen ook aanzienlijke belastinginkomsten opleveren in Washington, stipt hij aan. "Dit geeft president Trump de begrotingsruimte om zijn beloften voor uitgebreide belastingverlagingen later dit jaar waar te maken." Op de korte termijn voorziet Knightley echter een pijnlijke overgangsperiode. Vooral huishoudens met een laag inkomen zullen dit sterk voelen.

LEES OOK: De grilligheid van het handelsbeleid van Trump doet de dollar geen goed